Ali Günal

Ali Günal

 

 

 

I- Merkez arşivinde Kuyud-ı kadime olarak da tanımlanan Tahrir Defterleri:

DEFTERİN CİNSİ ADEDİ
Mufassal Defterler  203
İcmal Defterleri  162
Evkaf Defterleri  51
Ruznamçe Defterleri 1362
Cebe Defterleri 88
Mustahfazat Defterleri 80
Derdest Defterleri 169
Anadolu ve Rumeli Yoklama Defterleri 3
Vakfı Cedid Defterleri 216
                         TOPLAM 2334

ciltten ibaret olup, yukarıda değinildiği gibi Tapu Tahrir Defterleri Yerli ve Yabancı bütün tarihçilerin itibar ettikleri Osmanlı Devleti’nin resmi kayıtlarıdır. Bu defterler, Tuna’dan Kafkaslara, Basra körfezine kadar uzanan ve günümüzde 30’ dan fazla Yabancı Devleti içerisine alan sahaya ait bilgileri ihtiva etmektedir. Defterlerin XV. yüzyıldan başlanmak üzere en eskileri İstanbul’da Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivinde, XVI. yüzyıl sonrası ile XVII. yüzyılın ilk yarısında tanzim edilmiş olanları, yani Osmanlı Devletince son zamana kadar kullanılan Tahrir Defterleri ise Genel Müdürlüğümüz Tapu Arşiv Dairesi Başkanlığında bulunmaktadır.
Söz konusu defterler Mer’a, yaylak, kışlak ve sınır ihtilafları ile köylerin kadimlik ve muhdeslik  hususlarının tespitinde bugün dahi mesnet teşkil etmektedir.
Merkez arşivinde bulunan Tahrir Defterleri Mufassal, İcmal, Evkaf, Ruznamçe, Cebe ve Mustahfazat ile Derdest olarak adlandırılmaktadır. Bunlardan Mufassal, İcmal ve Evkaf Defterlerinin yukarıda kısaca tanımları yapılmasına rağmen taşıdıkları önem itibariyle bunların tanzim ve içerikleri bakımından da açıklayıcı bilgi verilmesi gerek görülmüştür.
Mufassal Defterleri; Mufassal Defterleri genellikle fihrist ve tahriri yaptıran padişaha ait tuğradan sonra, Sancakta uygulanacak esasları, kanun ve nizamları ihtiva eden bir sancak kanunnamesi ile başlar, daha sonra kaza ve nahiye sırasıyla Has, Zeamet ve Tımar adını verdiğimiz dirliklerin gelir kaynaklarını, köy ve mezralarda yaşayan insanların aile reisi isimleriyle birlikte, dini inançlarını, iktisadi durumlarını belirleyen defterlerdir.
 İcmal Defterleri; Yukarıda belirtildiği gibi Sultandan başlayarak Sipahilere kadar has, tımar, zeamet sahiplerini belirleyen defterlerdir. Bunlara Mufassal defterlerinin özeti de denilebilir. Çünkü, Mufassal defterler esas alınarak tanzim edilmişlerdir.
 Evkaf Defterleri; Yine yukarıda Arazi Kanunnamesiyle belirlenen Evkaf (Vakıf) arazi paragrafında tanımı yapılan vakıf arazilerinin kayıtlarını, çeşitlerini, mütevellilerini, görevlilerin maaş durumlarını belirten defterlerdir.
 Ruznamçe Defterleri; Padişahın fermanıyla yapılan arazi bağışları, zeamet ve timarların emrine verilmiş köylerin isimleriyle köy sakinlerinin akçe hesabıyla verecekleri vergi miktarlarını belirleyen ve maaş defteri addedilen defterlerdir.
 Cebe; zırhlı asker anlamında olup, savaş için orduya iltihak ettirilecek şahısların isimlerini  ihtiva eden  defterlerdir.
 Mustahfazat Defterleri; Bunlara Kal’a defterleri de denilmekte olup, Kal’a (Kale) Muhafızlarının isimlerini ihtiva eden defterlerdir.
 Anadolu ve Rumeli Yoklama Defterleri; Cebe defterlerinin ihtiva ettikleri konuları içermektedirler.
 Derdest Defterler; Köy ve Sancaklardaki  tımarların isimlerini belirleyen defterlerdir.
 Vakfı Ceddid Defter ve Belgeleri; Genellikle Sultanların, Vezirlerin, Validelerin vakfettikleri yerleri kapsayan defterlerdir . Merkez arşivinde içlerinde Fatih Sultan Mehmet”in 65.30 x 0.38 metre ebadın da Ceylan Derisi üzerine yazılmış Ayasofya Camii Vakfiyesinin de yer aldığı birçok vakfiyelerle ferman ve irade şeklindeki buyruklar yer almaktadır.

Ali Günal Ali Günal tapu müdürü , büyükçekmece ali günal

 

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !